[معماری آفریقا]دستاوردهای هنری و معماری خلق شده در بخش جنوبی صحرای آفریقا

mpb

مدیر تالار مهندسی معماری
دستاوردهای هنری و معماری خلق شده در بخش جنوبی صحرای آفریقا

وسعت صحرای آفریقا به عنوان یک مانع طبیعی عمل کرده و فرهنگ آفریقا را به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم میکند. هر چند همیشه تداخل افراد در دو طرف صحرا وجود داشته است، ولی تفاوتهای تاریخی و فرهنگی این دو بخش قابل تامل است. در این مقاله ابتدا به آثارهنری خلق شده در جنوب صحرای آفریقا می پردازیم. منطقه ای که به آفریقای جنوب صحرایی معروف است.





(توضیح عکس: این در هلالی شکل که در شهر زنگبار در شرق آفریقا قرار دارد، به طور استادانه کنده کاری شده است و به وضوح نشان دهنده تاثیر فرهنگ عرب در این منطقه است. تجارت امپراطوری عمان طی سالهای 1800 بعد از میلاد این شهر را به یکی از مهمترین شهرهای شرق آفریقا بدل ساخت.)

تاریخ هنر و معماری آفریقا دوره وسیعی را پوشش می دهد: شروع آن از 25500 سال قبل از میلاد مسیح بوده و تا به امروز ادامه یافته است. اولین نمونه های آثارهنری در آفریقا تصاویر منقوش از حیوانات بر روی تخته سنگهایی هستند که در غارهایی در کشور نامیبیا کشف شده است. این تصاویر حیوانات که یا برروی دیوار غارها کنده کاری شده و یا نقاشی شده است، متعلق به سالهای 4000 تا 6000 قبل از میلاد میباشد. معمولا این نقاشی ها نشانگرمراسم آئینی و چگونگی تهیه غذا میباشند. جدیدترین مجسمه های شناخته شده در آفریقا متعلق به کشور نیجریه و مربوط به سالهای 500 قبل از میلاد تا 2000 بعد از میلاد میباشند که نمایانگر سرهای سفالی و تندیسهایی از انسان می باشند. بسیاری از نمونه هایی که در حال حاضر موجود مباشند مربوط به قرن 14 تا 17 هستند. گرچه آثارهنری که شناخته شده تر است مربوط به قرن 19 و بعد از آن میباشد که نسبتا جدیدترند.

تعداد اشیاء هنری به جا مانده از آفریقا بسیار کم هستند، اولا به این دلیل که تعداد بسیاری از آنها از موادی ساخته شده اند که زود از بین می رود، مانند چوب، پارچه و سایر گیاهان. و دیگر اینکه از این اشیاء به طور متمادی در جنشها و مراسم و حتی زندگی روزانه استفاده شده است. متخصصانی که برآثار هنری در آفریقا مطالعه میکنند، مبنای فرضیه های خود را آثار جدیدتر به خصوص دستاورهای این دو قرن اخیر قرار میدهند وتنها از این طریق میتوانند رسوم اولیه را بر اساس اشیاء هنری متاخر حدس بزنند.






(توضیح عکس: نقاشی های روی صخره در صحرای آفریقا تا 6000 سال قبل از میلاد مسیح قدمت دارند. این نقاشی در منطقه تاسیلی (tassili) در الجزایر یافت شده و بین 1000 تا 2000 سال قبل از میلاد مسیح به تصویر کشیده شده است. این تصویر مردان را در حال جمع آوری احشام نشان میدهد و زنان و بچه هایی که در کنار اشکال دایره ای هستند که ممکن است نشاندهنده سکونتگاه باشد.)آثار هنری در آفریقا تنها یک سنت را در بر نمیگیرند. آفریقا قاره ای وسیع با صدهها فرهنگ است که هر کدام زبان، عقاید مذهبی، نظام سیاسی و سبک زندگی مخصوص به خود را دارند. هر فرهنگی اثرهنری مخصوص به خود، معماری خود را دارد که مواد اولیه و هدف از خلق آن با هم فرق دارد. برخی از فرهنگها درکنده کاری روی چوب تبحر دارند در حالیکه در فرهنگی دیگر قالب گیری با فلزات رواج دارد. در یک فرهنگ از یک کوزه منقش برای خنک نگهداشتن آب استفاده میشود در حالیکه در فرهنگ دیگر همان کوزه در مراسم آئینی مورد استفاده قرار میگیرد.اکثریت انواع محصولات هنری در آفریقا شامل: نقابها، مجسمه ها، اثاثیه، منسوجات، ظروف سفالین، زنبیل، اشیاء ساخته شده از مهرها و انواع فلزکاری می باشند. بیشتر اشیایی که حجاری یا قالب ریزی شده اند- برای مثال نقابها و مجسمه ها- به طور عمده توسط مردان درست شده و نمایانگر اشکال انسان یا حیوانات هستند. در حالیکه دیگر ابعاد هنری مانند طراحی روی پارچه یا نقاشی روی اشیاء زینتی عموما بوسیله زنان انجام شده است.



(توضیح عکس: موسسه ای متشکل از هنرمندان، موسیقیدانها، نویسندگان و هنرپیشه ها در قالب کلوب امباری و امبایو (mbari,mbayo) فعالیت خود را در سال 1961 در نیجریه آغاز کرد. این کلوب در شهرهای مختلف نمایشگاهها، تئاتر و مجموعه ای از انتشارات ادبی را در مورد آفریقا به نمایش می گذارد. این کلوب به هنرمندان این فرصت را میدهد تا کارهای هنری خود را در بازارهای محلی و بین المللی عرضه کنند. این نقاشی نمونه ای از کارهای متنوع اعضای این گروه است.)


منبع: Encarta 2009
 
بالا