روش ژئوفیزیک اکتشافی IP

P O U R I A

مدیر مهندسی شیمی مدیر تالار گفتگوی آزاد
مقدمه:
IP یکی از متداول ترین روش های مورد استفاده دراکتشافات معدنی و نفت و گاز می‌باشد. در اکتشافات نفت و گاز با وجود زون پیریتی،می توان با استفاده از روشIP اقدام به عملیات اکتشافی نمود. روش اکتشاف ژئوفیزیکیIP، اغلب برای حل مساله مهندسی و هیدرولوژی همراه با اختلاف بالا درمقاطع زمین شناسی مورد استفاده قرار گرفته است.

ip5.jpg

آشکارسازی ترکب های فازی و آبشور، زمینه استفاده از روشIP را برای حل مشکلات اکولوژیکی مهیا می کند. مبنای روشIP بررسی میدانهای الکتریکی ثانویه تولید شده در زمین توشط جریانات الکتریکی میباشد. حساسیت این روش به طرز گسترده ای به هدایت گرمای یونی و الکترونی بستگیدارد.

مشاهداتIP در حوزه و فرکانس انجام می شود. در حوزه زمان، ولتاژ تنزلیافته به وسیله پارامتر زمان اندازه گیری می شود. در حوزه فرکانس، مقاومتظاهریρaدر دویا چند فرکانس اندازه گیری میشود که معمولا زیر ده هرتز می باشد.

ذخائر اقتصادیاغلب در مناطق کوهستانی قرار گرفته اند. جبران عوارض و ناهمواری ها، پارامتربزرگی، وجود عوارض و ناهمواری ها زمین، بزرگی پارامت متوسط زمین شناسی، پلاریزاسیونمایل وسایل مزاحم و وجود یک لایه ناشناخته حوزه نرمال برای هر منطقه عامل طبیعی میباشد. طبیعت پلاریزاسیون طبق الگوهای میدانی منظمی تغییر می کند. عوارض وناهمواری ها فقط نقشه برداری ژئوفیزیکی را دچار مشکل نمی کند بلکه مشاهدات را نیزدچار مشکل می کند. اولا تاثیر ناهمواری های زمین می تواند قابل بررسی باشد، ثانیاوقتی داده ها بر روی یک سطح ناهموار ثبت می شوند، فاصله عمودی تا هدف های پنهانمتفاوت می شود و یک گرادیان تغییرات میدان قایم آنومالی ایجاد می شود.

فاکتورهای محیطی با یک ساختار زمین شناسی مخلوط می شود که باعث تحریک، پیشروی وتغییر سیستمی که توانسته به موفقیت برسد می شود. تعدادی از عناصر این سیستمعبارتنداز: (الف) همبستگی ناهمواری ها (ب) روشهای کیفی و نیمه کمی و (ج) روشهای شرحکمی سازی آنومالی های پلاریزاسیون در شرایط توضیح داده شده.

روش های IP درCaucasus استفاده شده و در سایر نواحی در سایر نواحی از ۱۹۶۲ استفاده گردیده است. این مطالب تجربیات ایجاد و کاربرد روش های پیشرفته را بیان می کند. ابزار کار مرور(الف) و (ب) سیستم پیشرفته، و گزارش مطالعات اصلی(ρ (Cباشد.

باید توجه شود در اینجا هیچ تکنیکی برایمحاسبه مستقیم حوزهIP در محیط ناهمسانگرد بیان نشده است.
 

P O U R I A

مدیر مهندسی شیمی مدیر تالار گفتگوی آزاد
رابطه بین حوزه زمان وفرکانس:
رابطه بین حوزه زمان و فرکانس توسط محققین زیادی مطالعهشده است. شباهت بین نتایج به دست آمده در حوزه زمان و فرکانس قابل توجه است. Toms & Johnson پیشنهاد کردند که یک روش کارمخصوص برای روشIP در حوزه زمان استفادهشود. احتمال محاسبه حوزه زمان از مدل امپدانسیCole Cole توسط محققین توضیح دادهشده است.


ما نشان داده ایم در حوزه زمان که قابلیت پلاریزه شدگیηaمیتواند با فرمول زیر معرفی شود:

ip1.png
که ηa قابلیت پلاریزه شدن سنگ بستر می شود و EIP شدت حوزه IP و E0 شدت حوزه پلاریزه یکنواخت اولیه می باشد. آنومالی هایIP کوچک می باشند در مقایسه باحوزه اولیه (EIP=< E0) ما می نویسیم:


ip2.png
 

P O U R I A

مدیر مهندسی شیمی مدیر تالار گفتگوی آزاد
در اکثرموارد ηI نزدیک به صفر است بنابراین پارامتر ηa برای مشخصات هدفمان استفاده می‌کنیم.


ip3.jpg
شکل۱ – کاهش مقاومت الکتریکی نمونه سنگی وقتی ولتاژ خروجی قطع می شود
(kellerوfrischknecht،۱۹۹۶)​


تجهیزات روسیsoviet برای مشاهدهIP در دامنه زمان ویژگی ذیل را دارد. مقدار مورد انتظار روی منحنی تخلیهIP بعد از زمان ورودی تعریف شده (برای مثال ۰. ۵s )بعد از اینکه جریان قطع شد،اندازه گیری می شود. (شکل ۱) با تفسیر کردن مقدار محاسبه شده که در مدت زمان اندازه گیری E ثابت می شود، می توانیم قابلیت قطبیت را به درصد اندازه بگیریم(Komarov،۱۹۸۰ ; Parashis ،۱۹۸۶ ; Sharma،۱۹۸۶)


انواع دیگرتجهیزات به ما اجازه اندازه گیری زمان نرمال شده نشان دهنده مساحت زیر منحنی کاهشیرا می دهد. این مقدار شارژبلیته(m)را به ما می دهد و باmv بیان می شود. هیچ اختلافبنیادی بین قابلیت قطبیت و شارژبلیته وجود ندارد. با وجود این ، قابلیت کاربردتکنیک های شرح داده شده برای اندازه گیری شارژبلیته می بایست آزمایش شود.
 

P O U R I A

مدیر مهندسی شیمی مدیر تالار گفتگوی آزاد
ویژگی های تصحیح رلیف ناحیه در روشIP:
اثر رلیف ناحیه عموما دو گانه است (Khesin و دیگران،۱۹۹۶) اولا، شکل و ویژگی های فیزیکی جرم های توپوگرافیکی (مانند سنگ های شکل دهنده رلیف) ظهور این عوارض را در میدان آنومالی تعیین می کنندکه تاثیرات آنومالی ها از هدف های پنهان را کاهش می دهند. دوما، خطوط مشاهده ای ناهموار مسئول تفاوت ها در فاصله نقطه اندازه گیری تا منبع است. این تفاوت ها خودش را به صورت آنومالی از اجسام مختلف آشکار می کند. برای مشاهداتIP حالت دوم از تاثیر رلیف، عمدتا آنومالی را تحریف می کند. این تحریف می تواند به وسیله تفسیر کمی با استفاده از روش های پیشرفته که در بالا شرح داده شد محدود شود (Khensin ودیگران،۱۹۹۳)

هر چند بعضی تحریف ها به وسیله تغییر جریان قطبی شده مشابه اثررلیف توپوگرافی در روش های مقاومت ایجاد می شوند. به علاوه متوسط گروه اغلب قطبیت پذیری مختلفی دارد. هر بلندی رلیف می تواند به عنوان یک قطب اضافی یا یک ردیف قطب های تغییر دهنده شدت زمینه در نقطه اندازه گیری، تفسیر شود. جمع میدان های چنین عناصر پرکننده رلیفی، یمایل به بزرگ شدن را را با افزایش ارتفاع نقطه مشاهده شکل میدهد. پتانسیل به واسطه چنین منبعی به صورت معکوس با فاصله نقطه مشاهده متناسب خواهد بود.

بنابراین بینIP و فاصله سطح مشاهده یک وابستگی خطی معکوس وجود دارد. دراین حالت لازم است(a) تعیین وابستگی بین اندازه گیری هایIP ثبت شده و ارتفاع نقاط مشاهده(b) محاسبه ثابت های تخمینی(c) استفاده از ثابت های به دست آمده برای طرح ریزی نمودارIP اصلاحی برای تاثیر رلیف منطقه