تاپیک جامع آموزش قواعد زبان عربی کنکور

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
صفت مشبهه



اسمی است که بر صفتی ثابت و دائمی دلالت می کند و دارای وزن های بی شماری است که مهم ترین آنها عبارتند از :
فَعیل : عزیز؛ شریف؛ ذلیل


فَعُول : ذَلول


فَعِل : خَشِن


فَعل : صَعب


فَعَل : حَسَن


فَعلان : عطشان؛ جَوعان؛ تعبان؛ شَبعان؛ کَسلان؛ غضبان


نکته : رنگ ها و عیب ها نیز جز صفت مشبهه هستند و دارای دو وزن هستند

:


اَفعَل (مذکر) : اَحمَر؛ اَخضَر؛ اَعمی' ؛ اَعوَج


فَعلاء (مونث) : حَمراء؛ خَضراء؛ عَمیاء؛ عَوجاء




منبع
جزوه استاد هاشمی
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
اسم آلت

اسم آلت

اسمی است که برای ابزار آلات بکار می رود و دارای سه وزن است :

مِفعَل : مِقبَض (دستگیره)


مِفعَلَة : مِطرَقَه (چکش)


مِفعال : مِصباح (چراغ)

 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
اسم تفضیل (اَفعَلُ التفضیل)

اسم تفضیل (اَفعَلُ التفضیل)

اسمی است که برای بیان برتری صفتی بین دو شخص یا دو گروه و یا ... بکار می رود و دارای دو وزن است :
اَفعَل (مذکر) : اکبر، اصغر، اعظم، ادنی
فُعلی' (مونث) : کبری، صغری، عظمی، دنیی'(دنیا)
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
اسم مکان و زمان

اسم مکان و زمان

از ثلاثی مجرد :

مَفعَل > َُ
مَفعَلَة > َُ
مَفعِل > ---ِ
کَتَبَ ـُـ -------> مَکتَب
طَبَخَ ـَـ -------> مَطبَخ
نَزَلَ ـِـ -------> مَنزِِل
جَلَسَ ـِـ -------> مَجلِس

تذکر : سه فعل : سَجَدَ ـُـ ؛ شَرَقَ ـُـ ؛ غَرُبَ ـُـ ؛ از این قاعده مستثنی هستند.

یعنی اسم مکان و زمان شان به جای وزن مَفعَل در وزن مَفعِل می آید.

مَسجِد - مَشرِِق - مَغرِِب

از ثلاثی مزید :

همانند ساختن اسم مفعول از ثلاثی مزید ساخته می شود؛ مانند :

اِنحِراف ---اسم مکان----> مُنحَرَف : فرعی
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
اسم فاعل و مفعول

اسم فاعل و مفعول

از ثلاثی مجرد : بر وزن فاعل و مفعول می باشد، مثال :

کَتَبَ -------> (اسم فاعل) : کاتِب

کَتَبَ -------> (اسم مفعول) : مکتوب : نوشته شده

از ثلاثی مزید : از مضارع باب مورد نظر را می سازیم، بدین ترتیب : ابتدا حرف مضارعه را حذف کرده و به جای آن (مُــ) قرار می دهیم.

برای ساختن اسم فاعل (عین الفعل) را مکسور می کنیم و برای ساختن اسم مفعول (عین الفعل) را مفتوح می کنیم.

إحسان -------> (مضارع) : یُحسِنُ

اسم فاعل : مُحسِن (نیکوکار)

اسم مفعول : مُحسَن (نیکو شده)
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
جامد و مشتق

جامد و مشتق

جامد : اسمی است که از کلمه ی دیگری ساخته نشده باشد و بر دو نوع است :

۱. جامد مصدری
۲. جامد غیر مصدری


تذکر : جامد مصدری شامل تمام مصدرهای ثلاثی مجرد و مزید می باشد، مثال :


جامد مصدری : جُلوس - ذهاب - قَتل - اجتماع - اجلاس
جامد غیر مصدری : قَلَم ، رَجُل ، یَد ؛ شمس


مشتق : اسمی است که از کلمه ی دیگری ساخته شده باشد و بر هشت نوع است که عبارتند از :


۱. اسم فاعل
۲. اسم مفعول
۳. اسم مکان
۴. اسم زمان
۵. اسم تفضیل
۶. اسم آلت
۷. صفت مشبهه
۸. اسم مبالغه
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
معرفه و نکره

معرفه و نکره

نکره : اسمی است که بر شخص یا شئ نامعینی دلالت می کند.


علامت نکره در زبان فارسی (ی) و در عربی تنوین می باشد، مثال :


إشتَرَیتُ کتاباً ====> کتابی را خریدم.


معرفه : اسمی است که بر شخص یا شئ معینی دلالت کند و بر شش نوع است که عبارتند از :


۱. اسم های (ال) دار مانند : الکتاب ، القلم
۲. تمام ضمایر
۳. اسم های موصول
۴. اسم اشاره
۵. اسم های علم (خاص) مانند : فاطمه، مریم، علی.


نکته مهم : تمام اسم های خاص مذکر عربی همیشه تنوین می پذیرند و این تنوین علامت نکره نیست (تنوین زینت) مثل : جاء محمد.


۶. هر اسمی که به اسم معرفه ای مضاف شود خود معرفه می گردد.

تذکر : هر اسمی که به اسم نکره ای مضاف شود خود نکره می گردد.

کتابُ التلمیذِ (معرفه)
کتابُ تلمیذٍ (نکره)
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
موصول

موصول

اسمی است که جمله ی بعد خود را به ماقبلش وصل می کند و بر دو نوع است :

۱. اسم خاص
۲.اسم عام

عبارتند از :

موصول خاص



http://s1.picofile.com/file/7251006662/mosool.jpg

موصول عام :


من (کسیکه)
ما (آنچه که)

نکته ۱ : همیشه بعد از موصول یک جمله به کار می رود که به آن صله گوییم.

صله هیچ گونه نقشی در عبارت اصلی ندارد.

نکته ۲ : هر گاه بخواهیم نقش موصولی را که در وسط جمله به کار رفته مشخص کنیم، همان جا جمله را پایان یافته تلقی می کنیم.

هو الذی/ رأیته فی المدرسة.
الذی (موصول)؛ رأیته (صله)

عائد : ضمیری که در صله به موصول بر می گردد
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
اسم اشاره

اسم اشاره

بر دو نوع است:


1- اسم اشاره به نزدیک
2- اسم اشاره به دور


اشاره به نزدیک

مذکر

مونث

مفرد

هذا
هذه = هاتی
مثنی
هذان - هذینِ
هاتانِ - هاتینِ

جمع

هولا
هولا


اشاره به دور

مذکر

مونث

مفرد

ذلک (ذاکَ)
تلک
مثنی
ذانِکَ – ذَینِکَ
تانِکَ - تَینِکَ

جمع

اولئک
اولئک
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
اسم مبالغه

اسم مبالغه

اسمی است که برای کثرت و زیادی صفتی بکار می رود و دارای وزن های بی شماری است از جمله :

فََعیل


فَعول


فَعِل


فَعال : علام (بسیاردان)


فَعالَة : علامة (بسیار بسیار دانا)


فُعُول : قدوس (بسیار پاک)


فِعیل : صدیق (بسیار راستگو)


فَیعول : قییوم -------> قیوم (بسیار برپا دارنده)


نکته : برای تشخیص سه وزن اسم مبالغه و صفت مشبهه به روش زیر عمل می کنیم :
ابتدا اسم فاعل آنها را می سازیم بر وزن فاعل (ثلاثی مجرد) اگر معنا دار شد (یعنی کاربرد داشت) اسم مبالغه و اگر کاربرد نداشت صفت مشبهه.
هر گاه اسم فاعل آن کاربرد داشته باشد.
اگر معنایش با خود کلمه یکی باشد اسم مبالغه است در غیر اینصورت صفت مشبهه است. مثال :


عزیز -------> عازِِز -------> صفت مشبهه


صَبور -------> صابر -------> اسم مبالغه


کَفُور -------> کافِر ------->اسم مبالغه


حَکیم (دانا) -------> حاکِم (فرمانروا) -------> صفت مشبهه


صَدیق (دوست) -------> صادِق (راستگو) -------> صفت مشبهه


صَدُوق -------> صادِق -------> اسم مبالغه
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
کاربرد باب های ثلاثی مزید

کاربرد باب های ثلاثی مزید

۱. دو باب افعال و تفعیل برای متعدی کردن بکار می روند.

نکته ۱ : هر گاه بخواهیم فعل لازمی را متعدی کنیم به یکی از سه روش زیر عمل می کنیم :
الف) بردن به باب افعال
ب) بردن به باب تفعیل
ج) آوردن حرف "ب" بر سر اسم یا ضمیر بعد آن
مثال :


ذَهَبَ -------> اَذهَبَ ؛ ذَهََّبَ (برد)


ذَهَبَ بِه (برد آنرا)


اَذهَبُ برسالةٍ (نامه ای را می برم)


نکته ۲ : هر گاه بخواهیم از باب افعال ؛ امر حاضر بسازیم همزه ی آن همیشه مفتوح است. مانند :


تُحسِنُ -------> اَحسِن


۲. سه باب افتعال؛ انفعال؛ و تَفَعُّل برای اثر پذیری (مُطاوَعَة) بکار میروند.


مثال:


اَدَّبتُ الطفلَ فَتَاَدَّبَ (بچه را تربیت کردم پس با تربیت شد)


۳. دو باب مفاعله و تفاعل برای بیان مشارکت بکار می روند.


مفاعله برای مشارکت یکطرفه و تفاعل برای مشارکت دو طرفه بکار میرود.


کَتَبَ ------->


کاتَبَ احمدُ صدیقَهُ ابراهیم (احمد به دوستش ابراهیم نامه نوشت)


تکاتَبَ احمدُ و ابراهیم (احمد و ابراهیم به یکدیگر نامه نوشتند)


نزاع -------> تنازُع / قطاع -------> تقاطع


۴. باب استفعال نیز معمولا برای طلب و درخواست بکار میرود.


اَستَغفِرُ اللهَ (از خدا طلب آمرزش می کنم)
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
رباعی مجرد

رباعی مجرد

http://s1.picofile.com/file/72510179...ae_mojarad.jpg

تذکر : دو باب تفعیل و مفاعلة هر یک دو مصدر دارد :


تَفعِیل = تَفعِلَة ----مثال---> تَبصِیر = تَبصِرَة


مُفاعَلَة = فِعال ----مثال---> مُجاهَدَة = جِهاد

 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
جمله فعلیه

جمله فعلیه

جمله فعلیه


فعل + فاعل + مفعول + ..... .


ارکان جمله فعلیه :


۱.فعل : در جمله ی فعلیه؛ فعل همیشه مفرد است (به جز امر و نهی) و فقط از لحاظ مذکر و مؤنث با فاعل خود مطابقت دارند.


۲. فاعل : فاعل در زبان عربی بر سه نوع است : اسم ظاهر، ضمیر بارز، ضمیر مستتر.


الف) اسم ظاهر : جاءَ حمیدٌ

ب) ضمیر بارز : ذَهَبتُ

ج) ضمیر مستتر : ذَهَبَ. (هُوَ مستتر)


نکته : کُلُ فاعلٍٍ مرفوعٌ


۳. مفعول به : در زبان عربی بر دو نوع است : اسم ظاهر، ضمیر بارز.


الف) اسم ظاهر : رأیتُ محمداً / خَرَجتُ البیتَ

ب) ضمیر بارز : رَأیتُکَ

نکته : کُلُ مفعولٍ منصوبٌ
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
کلمه

کلمه

کلمه بر سه قسم است :

۱. اسم : کلمه ای است که برای نامیدن بکار می رود.
۲. فعل : کلمه ای است که بر انجام دادن کاری دلالت می کند.
۳. حرف : کلمه ای است که به تنهایی مهنایی نداشته و در جمله معنی پیدا می کند.

منبع
جزوه استاد علیزاده
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
ضمایر بارز

ضمایر بارز

ضمایر بارزی که فاعل واقع می شوند در ماضی و مضارع چنین می باشند :

در ماضی
ـــــــــــــــــ
۱. (هُوَ)
۲. ا
۳. و
۴. (هِیَ)
۵. ا
۶.ن
۷. تَ
۸. تُما
۹. تُم
۱۰. تِ
۱۱. تُما
۱۲. تُنَ
۱۳. تُ
۱۴. نا
در مضارع
ــــــــــــــــ
۱. (هُوَ)
۲. ا
۳. و
۴. (هِیَ)
۵. ا
۶.نَ
۷. انتَ
۸. ا

۹. و

۱۰. ی
۱۱. ا
۱۲. نَ
۱۳. أنا
۱۴. نَحنُ
مهم : ت (ت ساکن) علامت مؤنث بودن نیست
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
فعل

فعل

فعل از نظر زمان به سه دسته تقسیم میشود :

۱. گذشته (ماضی)
۲. حال (مضارع)
۳. آینده (مستقبل)
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
فعل ماضی :

تذکر : اولین صیغه فعل ماضی آخرین حرکتش فتحه دارد.
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
فعل مستقبل : اگر بر سر فعل مضارع (سَـ) و (سَوفَ) بیاوریم فعل مستقبل خواهیم داشت.

مثال :

خواهد رفت : سَیذهبُ / سَوفَ یذهبُ

تذکر : اولین صیغه فعل مستقبل آخرین حرکتش ضمه میباشد (چون از فعل مضارع فعل مستقبل ساخته می شود).
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
فعل نفی : بر انجام ندادن کاری دلالت دارد.

طرز ساخت فعل نفی : لا + فعل مضارع ----> لا یذهبُ ----> لا یذهبُ (نمی رود)

أجلس ----> لا + أَجلِسُ ----> لا أَجلِسُ (نمی نشینم)
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
فعل ماضی نقلی : فعلی است که در زمان گذشته انجام و اثر آن تا حال ادامه داشته است.


طرز ساخت : قد + فعل ماضی


قَد ذَهَبَ (رفته است)


قَد ذَهَبا (رفته اند)

قَد ذَهَبوا (رفته اند)
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
فعل ماضی بعید :

فعلی است که در زمان گذشته ی دور یا قبل از فعل گذشته ی دیگری انجام شود.

طرز ساخت : کانَ + فعل ماضی

تذکر : گاهی بین کان و فعل ماضی (قد) قرار می گیرد.

کانَ ذَهَبَ = کانَ قَد ذَهَبَ (رفته بود)

کانا ذَهَبا = کانا قَد ذَهَبا (رفته بودند)
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
ماضی استمراری*

فعلی است که در زمان گذشته بصورت مداوم و مستمر انجام میشود.

مشاهده متن کامل :


mazi estemrari.pdf
 
آخرین ویرایش توسط مدیر:

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
فعل جحد (انکار کردن) :

اگر بر سر فعل مضارع لم یا لما بیاوریم فعل جحد خواهیم داشت به شرط آنکه آخرش را مجزوم کنیم.

بین لم و لما هیچ فرقی وجود ندارد.

فقط لَم معنی ماضی ساده منفی و لَمّا معنی ماضی نقلی منفی را می دهد.

أَذهَب = لَم أَذهَب (نرفتم) / لَمّا أَذهَب (هنوز نرفته ام)
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
ثلاثی مجرد

ثلاثی مجرد

اولین صیغه ماضی آن سه حرفی است مصدرهای آن سماعی بوده یعنی باید آنها را شنید و به خاطر سپرد.

ماضی
ــــــــــ


ذهبَ ؛ جلسَ؛ غفرَ؛ قتلَ


مضارع
ـــــــــــ
یذهبُ ؛ یجلسُ؛ یغفرُ؛ یقتلُ


مصدر
ــــــــــ
ذهاب؛ جلوس؛ غفران؛ قتل

مصدر در فارسی آخر افعال (تن) یا (دن) دارد. -------> رفتن ؛ آمدن
 

Persia1

مدیر تالار زبان انگلیسی
فعل لازم و متعدی

فعل لازم و متعدی

فعل لازم احتیاج به مفعول ندارد اما فعل متعدی حتما باید مفعول داشته باشد.


ذهبَ المعلمُ (فعل لازم)

ضربَ المعلمُ التلامیذَ (فعل متعدی)


تذکر : برای تشخیص فعل لازم از متعدی کافی است بر سر آن چه کسی را؛ چه چیزی رابیاوریم؛ اگر جواب قابل قبول داشت فعل متعدی است و اگر جواب قابل قبولی نداشت فعل لازم است.


تذکر : اگر فعل لازم را به باب افعال و تفعیل ببریم متعدی میشود. حال اگر فعل متعدی را به این دو باب ببریم احتیاج به دو مفعول داشته و به فعل دو مفعولی مشهور است.
 

Similar threads

بالا