از حشرات سازنده ی نوش و زننده ی نیش بپرسید

جویای اندیشه

کاربر ممتاز
انواع عسل و گلهای شهد زا

انواع عسل و گلهای شهد زا



شبدر گل سفید


شبدر قرمز



از انواع دیگر گلهای شهدزا شبدر وحشی یا کشتهای دستی این گیاه میباشد که در مناطق جنگلی و دشتهای باز به صورت وحشی به چشم میخورد و مانند چمن سطح مناطق را با گلهای زیبا میپوشاند.
 
آخرین ویرایش:

جویای اندیشه

کاربر ممتاز
انواع عسل و گلهای شهد زا

انواع عسل و گلهای شهد زا







از انواع دیگر گل های شهد زا یونجه است که در رنگهای مختلف سفید زرد و بنفش دیده میشود و میتوان گفت اخرین برداشتهای عسل در پاییز در مناطق شمالی ایران مربوط به این گل میباشد. رنگ عسل یونجه بسیار تیره و نزدیک به قهوه ایست. همانطور که قبلا نیز گفته شد رنگ عسل مربوط به رنگ شهد گیاه است و هیچ ارتباطی با کیفیت عسل ندارد.
 
آخرین ویرایش:

جویای اندیشه

کاربر ممتاز
اتواع عسل و گل های شهد زا

اتواع عسل و گل های شهد زا





از انواع دیگر گلهای شهد زا شقایق است که در دامنه کوهها در اردیبهشت و خرداد به وفور یافت میشود.از نکات جالب در مورد این گل اینست که با وجود کوررنگی زنبور نسبت به رنگ قرمز .از شهد گلهای شقایق استفاده میکند که این نکته مورد بحث دانشمندان است.عدهای بر این عقیده اند که به دلیل وجود طیف های رنگی گوناگون در گلها . زنبور به رنگ دیگری این گل را میبیند
 

جویای اندیشه

کاربر ممتاز
انواع عسل و گل های شهد زا

انواع عسل و گل های شهد زا





عسل گلهای افتابگردان هم که دیگه نیاز به معرفی نداره. البته طعم این نوع عسل به تلخی متمایل هست و با طبع اکثر مردم ما موافق نیست.همچنین بوی خاص گل افتابگردان به خوبی در این نوع عسل منعکس میشه.
 

جویای اندیشه

کاربر ممتاز
انواع عسل و گل های شهد زا

انواع عسل و گل های شهد زا


گل گشنیز

جعفری

انواعی که گفته شد گونه های غالب و مورد توجه زنبور داران است. البته گلهایی که به منظور تولید بذر کشت میشوند و خواص دارویی خاصی دارند نیز به عنوان منابع تغذیه زنبور شمرده میشوند که ازین جمله میتوان به جعفری.گشنیز و انواع سبزیجات اشاره کرد.
نکته مهم اینست که نمیتوان این نمونه عسل مربوط به یک نوع گل خاص است و معمولا عسل ها مخلوطی از شهد گل های مختلف است. مگر اینکه به فرض صد ها هکتار از یک گیاه کشت شده باشد و تنها منبع تغذیه زنبور باشد.
 

جویای اندیشه

کاربر ممتاز
زمستان گذرانی و مسائل مربوط به آن

زمستان گذرانی و مسائل مربوط به آن

در زمستان گذرانی زنبور عسل. چند عامل مهم و کلیدی وجود دارد که عبارتند از:
تغذیه پاییزی. ذخیره غذایی زمستان.تغذیه زمستانی. درجه حرارت محل نگهداری در زمستان.وضعیت بارش برف و باران.
تغذیه پاییزی:منظور از تغذیه پاییزی شربت 1:1 است که جایگزین عسل برداشت شده در تابستان میشود.هر چه زودتر این عمل خوراک دهی انجام شود نتایج بهتری حاصل میشود. بهترین هنگاه تغذیه پاییزی از اواسط مرداد ماه است که جریان طبیعی شهد گلها رو به پایان استو ملکه طبعا از شدت تخمگذاری خود میکاهد.با تغذیه مصنوعی در این هنگام میتوان ملکه را به شرایط طبیعی تخمگذاری برگرداند. ویا با یک کوچ به مزارعی که در اواخر مرداد وشهریور گل دارند این مهم را به انجام رساند.
تغذیه زمستانی: اگر زمستان گذرانی در مناطق شمالی و استانهای مازندران و گیلان باشد به ناچار زمستان گذرانی در پیش رو داریم زیرا مرتع قابل استفاده ای در این مناطق در زمستان موجود نمیباشد و هوا نیز سرد میشود.در این شرایط باید از خمیر شیرین که دستور ساخت آن قبلا ارائه شده استفاده گردد.طبعا کلنی هایی که در مناطق جنوبی کشور هستند زمستانی ندارند و بیشترین فعالیت کلنی در زمستان در جنوب کشور انجام میشود.
درجه حرارت و وضعیت بارش نیز بسیار مهم است. هر چه درجه حرارت محیط زمستان گذرانی از 10 درجه پایینتر رود خطر افزایش تلفات نیز بالا میرود و زنبورهای کارگر یکی یکی از خوشه سقوط کرده و میمیرند. به طور کلی بیشترین تلفات زنبور در دمای محیط از پنج درجه سانتیگراد تا صفر میباشد.
در مناطق کویری اختلاف درجه حرارت روز و شب گاه به بیست درجه میرسد که این نیز خود اختلال در سیستم زندگی زنبور به وجود می اورد.
هر چه زمستان گذرانی بهتری داشته باشیم . کلنی قویتر در فصل بهار و محصول بهتری در سال اینده داریم
 

جویای اندیشه

کاربر ممتاز
زمستان گذرانی و مسائل مربوط به آن

زمستان گذرانی و مسائل مربوط به آن

حتی در مناطقی که کوهستانی و مرتفع میباشد و در طول زمستان برف و یخ سطح زمین را میپوشاند. میتوان با روشهای خاصی کلنی هار ا از سرما و تلفات در امان نگه داشت. یکی از این روشها استفاده از جایگاه نیمه باز سه طرفه است. به این معنی که از سه طرف بسته و در جهتی که دریچه پرواز قرار دارد باز است.همچنین میتوان با استفاده از پوششهای ضخیم نایلونی یک لایه عایق در برابر سرما به وجود اورد. با استفاده از این روشها و اندازه گیری دمای محیط و دمای زیر نایلون و جایگاه نیمه باز به این نکته پی میبریم که میتوان چندین درجه اختلاف حرارت با محیط بیرون به دست آورد که میتواند در فصول سرد حیاتی باشد.
 

Eng.probe

کاربر ممتاز
سلام به پسر خاله گل و فعالم ...:gol:
چند تا سوال ...
مدیریت سیستم دو ملکه ای در یک کندو ... ( دربارش مطلب می خوام ... چیز زیادی نتونستم یافت کنم ... )
چون عمر اقتصادی ملکه 2 ساله اگه این دو سال تموم شه ... چی سر کندو میاد ...؟
فرومون چه جوری میتونه رو گارگر تاثیر داشته باشه و عقیم بشه ...؟
چه جوری این کارگر میاد وقتی فرومون تو ملکه کم میشه ... یک ملکه جدید جایگزین می کنن ...؟مگه میشه با وجود ملکه ... تنها به دلیل کاهش فرومون ... ملکه رو از دور خارج کرد ...؟؟؟
یک عالمه ممنون ... زودی هم جواب بدی بیش تر ممنونت می شم ...;)
 

جویای اندیشه

کاربر ممتاز
میگم حمیدرضا

زنبورا استراحت نمیخان؟؟؟
میشه 12 ماه سال عسل تولید کنن؟؟؟
خستشون نمیشه؟؟؟
عملکردشون چجوریه​
زنبور انقد رکار میکنه تا بمیره زهرا جان:cry:
خستگی هم سرش نمیشه:eek:
میشه 12 ماه هم تولید کرد فقط باید در این روش ملکه هر سال عوض بشه چون خیلی فشار میاد به ملکه:D:gol:
 

جویای اندیشه

کاربر ممتاز
سلام به پسر خاله گل و فعالم ...:gol:
چند تا سوال ...
مدیریت سیستم دو ملکه ای در یک کندو ... ( دربارش مطلب می خوام ... چیز زیادی نتونستم یافت کنم ... )
چون عمر اقتصادی ملکه 2 ساله اگه این دو سال تموم شه ... چی سر کندو میاد ...؟
فرومون چه جوری میتونه رو گارگر تاثیر داشته باشه و عقیم بشه ...؟
چه جوری این کارگر میاد وقتی فرومون تو ملکه کم میشه ... یک ملکه جدید جایگزین می کنن ...؟مگه میشه با وجود ملکه ... تنها به دلیل کاهش فرومون ... ملکه رو از دور خارج کرد ...؟؟؟
یک عالمه ممنون ... زودی هم جواب بدی بیش تر ممنونت می شم ...;)
افرین به دختر خاله جان;):gol:
سیستم دو ملکه که بهش مادر و دختر هم میگن خیلی مفیده و تولید رو چند برابر میکنه.عمر ملکه هم وقتی میخواد تموم بشه قبلش توسط خود ملکه یه جایگزین تعیین میشه.
در روش دو ملکه هر طبقه ای یک ملکه برای خودش داره و با یک پنجره جدا کننده دو طبقه از هم جدا میشه. این پنجره طوری طراحی میشه که فقط کارگر ها از سوراخ های اون میتوونن عبور کنند و ملکه ها توان عبور ندارند( چون بدن بزرگتری دارند)
به این ترتیب دو موتور مولد که ملکه ها باشند تخم ریزی شدیدی انجام میدن و جمعیت فوق قوی درست میشه که همگی با هم کار میکنند و چندین طبفه شکل میگیره.به طوری که بعضی اوقات با نردبان بالا میرن تا به طبقه اخر برسن.
البته ا زسختی های این روش میشه به سختی جابجایی کلنی به دلیل سنگینی اشاره کرد. ولی محاسنش شامل تولید عسل در حد 100 کیلو به بالا اشاره کرد و تولید گرده زیاد و جمعیت خیلی قوی . اگر ملکه ها با هم تماس پیدا کنند یکی دیگری رو میکشه و خودش حاکم میشه به کلنی. بنابر این هیچوقت ملکه ها نباید با هم در تماس باشند:gol:
فرومون روی مغز کارگر ها که خودشون هم ماده تلقی میشن تاثیر میذاره و تخمدانهای اونا غیر فعال میشه و فقط کار میکنن.تا زمانی که ملکه در کندو هست فرومونش برقراره و کارگران مطیع امرش هستند.
ادامه دارد...
 

جویای اندیشه

کاربر ممتاز
سلام به پسر خاله گل و فعالم ...:gol:
چند تا سوال ...
مدیریت سیستم دو ملکه ای در یک کندو ... ( دربارش مطلب می خوام ... چیز زیادی نتونستم یافت کنم ... )
چون عمر اقتصادی ملکه 2 ساله اگه این دو سال تموم شه ... چی سر کندو میاد ...؟
فرومون چه جوری میتونه رو گارگر تاثیر داشته باشه و عقیم بشه ...؟
چه جوری این کارگر میاد وقتی فرومون تو ملکه کم میشه ... یک ملکه جدید جایگزین می کنن ...؟مگه میشه با وجود ملکه ... تنها به دلیل کاهش فرومون ... ملکه رو از دور خارج کرد ...؟؟؟
یک عالمه ممنون ... زودی هم جواب بدی بیش تر ممنونت می شم ...;)


میگم حمیدرضا

زنبورا استراحت نمیخان؟؟؟
میشه 12 ماه سال عسل تولید کنن؟؟؟
خستشون نمیشه؟؟؟
عملکردشون چجوریه​

افرین به دختر خاله جان;):gol:
سیستم دو ملکه که بهش مادر و دختر هم میگن خیلی مفیده و تولید رو چند برابر میکنه.عمر ملکه هم وقتی میخواد تموم بشه قبلش توسط خود ملکه یه جایگزین تعیین میشه.
در روش دو ملکه هر طبقه ای یک ملکه برای خودش داره و با یک پنجره جدا کننده دو طبقه از هم جدا میشه. این پنجره طوری طراحی میشه که فقط کارگر ها از سوراخ های اون میتوونن عبور کنند و ملکه ها توان عبور ندارند( چون بدن بزرگتری دارند)
به این ترتیب دو موتور مولد که ملکه ها باشند تخم ریزی شدیدی انجام میدن و جمعیت فوق قوی درست میشه که همگی با هم کار میکنند و چندین طبفه شکل میگیره.به طوری که بعضی اوقات با نردبان بالا میرن تا به طبقه اخر برسن.
البته ا زسختی های این روش میشه به سختی جابجایی کلنی به دلیل سنگینی اشاره کرد. ولی محاسنش شامل تولید عسل در حد 100 کیلو به بالا اشاره کرد و تولید گرده زیاد و جمعیت خیلی قوی . اگر ملکه ها با هم تماس پیدا کنند یکی دیگری رو میکشه و خودش حاکم میشه به کلنی. بنابر این هیچوقت ملکه ها نباید با هم در تماس باشند:gol:
فرومون روی مغز کارگر ها که خودشون هم ماده تلقی میشن تاثیر میذاره و تخمدانهای اونا غیر فعال میشه و فقط کار میکنن.تا زمانی که ملکه در کندو هست فرومونش برقراره و کارگران مطیع امرش هستند.
ادامه دارد...
تا زمانی که ملکه حضور داره این وضعیت برقراره ولی به محض حذف شدن ملکه به هر دلیلی. تخمدان کارگرها فعال میشه و شروع میکنن به شیطونی و تخمگذاری و چون توان جفتگیری ندارند فقط میتونن تخم n کروموزومی بذارن که همون تخم نر میشه. این نرها نیز نرهای عقیم هستند که به وجود میان البته به این کلنی که به این وضعیت دچار شده میگن نرریز و عملا یتیم و وحشی شده. تنها راه ادغام با جمعیت دارای ملکه هست تا کارگرها تحت فرمان ملکه جدید قرار بگیرن:gol::gol::gol::smile:
 

جویای اندیشه

کاربر ممتاز
میگم حمیدرضا

زنبورا استراحت نمیخان؟؟؟
میشه 12 ماه سال عسل تولید کنن؟؟؟
خستشون نمیشه؟؟؟
عملکردشون چجوریه​
الان همین روش زمستان گذرانی که ما استفاده میکنیم میشه گفت تا حدودی استراحت دادن به کلنی هست تا بهار سال بعد. معمولا با این روش میشه 2 سال لستفاده کرد از یک ملکه ولی در روشی که مدنظر شماست حتما باید ملکه هر سال تعویض بشه مگر نه کلنی یتیم میشه :smile::gol:
 

جویای اندیشه

کاربر ممتاز


دستگاه تولید موم ورقه ای( اجدار زنبور عسل)


برگه موم تازه که زنبوران عسل مشغول بافتن آن میباشند. با استفاده از دستگاههایی که شکل ان در بالا امده موم های کهنه تصفیه شده و موم ورقه ای اجدار در اختیار زنبور قرار میگیرد که به اینصورت بافته میشود. با این روش صفحه مرکزی در اختیار زنبور قرار میگیرد و از اتلاف انرژی زنبور جهت موم بافی جلوگیری میشود
 
آخرین ویرایش:

جویای اندیشه

کاربر ممتاز


تصویری از بچه دادن طبیعی کلنی زنبور عسل. این کلنی که حتما دارای یک ملکه در مرکز میباشد از کندوی مادر جدا شده است و تا زمانی روی درخت میماند که گروه زنبوران تجسس یک اشیانه جدید بیاید. سپس کلنی را از وجود آن باخبر میسازد و همگی به سوی مکان جدید پرواز میکنند و شروع به کار و فعالیت میکنند.دوستان عزیز اگر به طور اتفاقی با چنین صحنه ای روبرو شدید اصلا نترسید و با یافتن یک کندوی خالی و تکاندن این کلنی داخل آن صاحب یک کلنی زنبور عسل شوید
 

زهرا فرشید

کاربر ممتاز


تصویری از بچه دادن طبیعی کلنی زنبور عسل. این کلنی که حتما دارای یک ملکه در مرکز میباشد از کندوی مادر جدا شده است و تا زمانی روی درخت میماند که گروه زنبوران تجسس یک اشیانه جدید بیاید. سپس کلنی را از وجود آن باخبر میسازد و همگی به سوی مکان جدید پرواز میکنند و شروع به کار و فعالیت میکنند.دوستان عزیز اگر به طور اتفاقی با چنین صحنه ای روبرو شدید اصلا نترسید و با یافتن یک کندوی خالی و تکاندن این کلنی داخل آن صاحب یک کلنی زنبور عسل شوید
از کجا میدونی؟؟؟
ما از کجا بدونیم
شاید دلشون خواسته اینجا خونشون بشه

تو درختای ما همیشه زنبور لونه میکنه

 

جویای اندیشه

کاربر ممتاز
از کجا میدونی؟؟؟

ما از کجا بدونیم
شاید دلشون خواسته اینجا خونشون بشه

تو درختای ما همیشه زنبور لونه میکنه
زنبور عسل نه زنبور وحشی. خوب این روش بچه دادن زنبوره و هر وقت این حالت باشه همین معنی رو میده و میشه اون رو گرفت و به کندوی جدید منتقل کرد. من بارها این کارو انجام دادم. در این حالت زنبور خیلی ارومه و نیش هم نمیزنه ;)
ولی زنبوری که تو درخت لونه کرده دیگه فقط باید صبر کرد تا عسل لبریز بشه و عسل رو جمع کرد .
 

زهرا فرشید

کاربر ممتاز
زنبور عسل نه زنبور وحشی. خوب این روش بچه دادن زنبوره و هر وقت این حالت باشه همین معنی رو میده و میشه اون رو گرفت و به کندوی جدید منتقل کرد. من بارها این کارو انجام دادم. در این حالت زنبور خیلی ارومه و نیش هم نمیزنه ;)
ولی زنبوری که تو درخت لونه کرده دیگه فقط باید صبر کرد تا عسل لبریز بشه و عسل رو جمع کرد .
اینجا تو درختای لیمو همیشه زنبورا خونه میسازن برای خودشون
خیلی هم اروم هستن
گاهی صاحب خونه اصلا متوجه حضورش نمیشه
ولی همین که بفهمه با آتیش میره سراغش و ترتیبشو میده
این مومش خیلی خوشمزس
رنگ عسلشم قهوه ایی روشنه

پس اینا از کندو جدا شدن
دلم میخاد یه کندو داشته باشم
ولی با این گلدونام حتما از خونه بیرونم میکنن:cry:

 

جویای اندیشه

کاربر ممتاز


تصویری از بچه دادن طبیعی کلنی زنبور عسل. این کلنی که حتما دارای یک ملکه در مرکز میباشد از کندوی مادر جدا شده است و تا زمانی روی درخت میماند که گروه زنبوران تجسس یک اشیانه جدید بیاید. سپس کلنی را از وجود آن باخبر میسازد و همگی به سوی مکان جدید پرواز میکنند و شروع به کار و فعالیت میکنند.دوستان عزیز اگر به طور اتفاقی با چنین صحنه ای روبرو شدید اصلا نترسید و با یافتن یک کندوی خالی و تکاندن این کلنی داخل آن صاحب یک کلنی زنبور عسل شوید

البته گرفتن خوشه ای مثل این ارزش داره ولی اگر ضعیف باشه به زحمتش نمی ارزه
 

جویای اندیشه

کاربر ممتاز

اکستراکتور. ابزار اصلی جدا کننده عسل از موم. این دستگاه با نیروی چرخش و گریز از مرکز همانند سانتریفوژ عسل را از موم جدا میکند.انواع دستی و برقی این وسیله وجود دارد.

چاقوی برقی برای برش سرپولکهای قابهای عسل هنگام عسل گیری
 

جویای اندیشه

کاربر ممتاز
نقل و انتقال کلنی ها

نقل و انتقال کلنی ها


به نظر من نقل و انتقال کلنی ها یکی از حساس ترین مراحل کار زنبور داری است.در این تصویر جابجایی کلنی با تعداد طبقات زیاد را میبینید که به مراتب سنگین تر است و جابجایی ان دشوار تر. یکی از مشکلات سیستم دو ملکه یا کلنی های پر جمعیت میتواند این باشد.. در ضمن به دلیل بالا بودن وزن مجموعه فشار روی طبقات زیرین زیاد است و باعث شکستن یا فرسودگی طبقات کندو میشود.ضمن اینکه کلنی در اثر جابجایی حساسیت زیادی نشان داده و احتمال وجود منافذ در مجموعه و بیرون زدن زنبوران مهاجم و نیش زدن کارگران نیز به نوبه خود مطرح است
 

جویای اندیشه

کاربر ممتاز

یک نمونه کندوی تنه درختی در افریقا. این نوع کندو در ایران نیز وجو داشت که هم اکنون سالهاست از دور خارج شده است به دلیل غیر عملی بودن کار و بازدهی پایین و عدم امکان کنترل کلنی ها.عسل زیادی نیز از این کلنی ها به دست نمی اید.
 

جویای اندیشه

کاربر ممتاز

ساختن جایگاه های ثابت و پایه های بلند برای قرار دادن کلنی ها در باغ ها بسیار مفید میباشد.
کلنی ها را از معرض سیلابهای احتمالی و بارش برف حفظ میکند.
از پوسدن کف و پایه های کندو در اثر رطوبت زیاد گیاهان و خاک جلوگیری میکند.
کلنی ها را هجوم موجودات موذی تا حدودی حفاظت میکند.
رشد گیاهان مانع نفوذ نور خورشید و هوای تازه به کلنی ها نمیشود.
 

جویای اندیشه

کاربر ممتاز
بره موم propolis

بره موم propolis


تصویر قطعه ای بره موم.

در این تاپیک تا کنون کمتر به بره موم که یکی از محصولات مهم زنبور عسل است پرداخته شده . از اینرو سعی بر اینست تا مقداری نیز به این ماده گرانبها بپردازیم
 
آخرین ویرایش:

جویای اندیشه

کاربر ممتاز
بره موم propolis

بره موم propolis

بره موم مخلوطی از مقادیر مختلف موم زنبور و رزین ها بوده که توسط زنبور عسل از گیاهان بویژه جوانه گل ها و برگ ها جمع اوری میگردد.زنبور ها رزین های گل و جوانه برگ را با ارواره خود جمع کرده و با ترشحات بزاق و موم مخلوط کرده و در سبد گرده پای عقب خود وارد کرده و به کندو می اورند.بره موم برای تنظیم دریچه ورودی کندو. کنترل سرما و گرما. پوشاندن رخنه های کندو.دفاع بهتر. تعمیر شان ها. ضد عفونی کردن و پوشاندن حیوانات و حشرات مرده داخل کندو کاربرد دارد.ترکیب بره موم به نوع گیاهان در دسترس زنبور و فصل سال بستگی دارد.طبعا رنگ و بوی آن نیز همانند عسل از گلی به گل دیگر و از منطقه ای به منطقه دیگر متفاوت است.بعضی نژادها بیشتر تمایل به ساخت بره موم دارند که باعث محکم شدن قابها و چسبندگی بیش از حد انها و دشواری کار زنبوردار میگردد (1).

در هوای گرم این ماده بسیار چسبناک بوده و به کفش و لباس و دست میچسبد و در هوای سرد سخت و شکننده میشود.در مقایسه با موم . بره موم دارای نقطه ذوب بالاتری بوده و دیر تر ذوب میشود و تا حدود 80 درجه سانتیگراد مقاومت میکند.بره موم ماده پیچیده ای است و مرکب از چربی ها . موم ها و. رزین ها. صمغ ها و دانه های گرده است.در سالهای گذشته ویلن ساز های ایتالیایی نظیر stradivarius از آن به عنوان جلا دهنده ساز استفاده میکردند (2).
 

جویای اندیشه

کاربر ممتاز
بره موم propolis

بره موم propolis

رومیان و یونانیان باستان از بره موم برای مداوای زخم بیماران و مجروحان جنگی استفاده میکردند.بره موم میتواند جایگزین انتی بیوتیک های شیمیایی شده و عوارض جانبی ندارد. دارای ویتامین های A,B1,B2,B3, بیوتین. ابومین. و املاح منیزیم . کلسیم. منیزیم. آهن. روی . سیلیس. پتاسیم. فسفر. منگنز. کبالت و شانزده نوع اسید امینه و مجموعه ای از بیو فلاونوئید ها میباشد(1).

هم اکنون در اکثر نقاط جهان . دانشمندان مشغول تحقیق در این زمینه هستند. گزارش هایی در دست است که نشان میدهد بره موم در درمان تب برفکی در دام موثر است. ویروس انفولانزا را میکشد و در امراض پوستی و حساسیت ها را مانند اگزما درمان میکند (2)

منابع:
1- طب سنتی عسل. جواد سعادتمند.نشر سخن گستر
2- پرورش زنبور عسل. ترجمه دکتر مرتضی اسماعیلی.نشر سپهر
 
آخرین ویرایش:
بالا