چگونه نهالستان احداث كنيم

[fgni]

مرسی محمدرضا جان دستت درد نکنه، مطالبت خیلی عالین
اما من باز متوجه یه چیزی نمیشم
قلمه ها رو اول ریشه دار میکنیم یا بذرا رو تو خرانه میکاریم سبز که شدن ، بعد منتقل میکنیم به زمین نهالستان درسته؟
وقتی می خوایم تو زمین نهالستان بکاریم اونا رو مستقیم تو زمین میکاریم یا تو پلاستیک مخصوص نهال میکاریم پلاستیک رو می ذاریم تو زمین؟

خوب بذر رو ميشه مستقيم تو گلدون يا همون زمين اصلي كاشت اما قلمه رو نه چون قلمه كه همون شاخه بريده شده از درخت هست رو بايد اول ريشه دار كرد بعد به گلدان يا نهالستان منتقل كرد

[losi]

خوب بذر رو ميشه مستقيم تو گلدون يا همون زمين اصلي كاشت اما قلمه رو نه چون قلمه كه همون شاخه بريده شده از درخت هست رو بايد اول ريشه دار كرد بعد به گلدان يا نهالستان منتقل كرد

مرسهی از توضیحاتت محمدرضا جان...

[fgni]

خزانه
برخي از گياهان باغباني را براي زود رس كردن و براي رفع برخي از مشكلات مانند كوچك بودن بذر،نياز به مراقبت فراوان در محلي به نام خزانه كشت مي شوند.گياهاني كه در خزانه با مراقبت هاي زياد بوجود آمده نشاء ناميده مي شوند.پس از آماده شدن، نشاها براي كشت در زمين اصلي منتقل مي شوند.برخي از گياهان مانند كرفس كه دوره رشد سريع دارند و باغبان نياز دارد كه كرفس تازه به بازار عرضه كند نشاها را به خزانه دوم منتقل مي كنند.
در خزانه انتظار(خزانه دوم) فاصله بين خطوط كشت و نهال هاي جوان بيشتر از خزانه اول ( حدود دو تا سه برابر ) است. از خرداد تا شهريور متناسب با نوع آب و هواي منطقه عمل پيوند زدن انجام مي گيرد. اغلب پيوند را در فاصله 10 - 8 سانتي متري سطوح خاك و در جهت رو به شمال روي ساقه مي زنند تا از تابش مستقيم نور خورشيد محفوظ بماند. در سومين بهار، شاخه هاي حاصل از پيوند را سربرداري و هرس مي كنند و از زمستان همان سال درختان براي انتقال به محل اصلي آماده مي شوند. در مورد بعضي از درختان- مانند هسته داران – بذر را در خزانه اول مي كارند. اما بدون انتقال به خزانه دوم، در بهار و تابستان سال دوم آن را پيوند مي زنند و در بهار سال سوم به زمين اصلي منتقل مي كنند.

[fgni]

بسته بندي و انتقال نهال :

يكي از عوامل بسيار مهم در موفقيت درختكاري ، بسته بندي و انتقال از مراكز توليد نهال يعني نهالستان ، به منطقه مورد كاشت مي باشد . پس از انتخاب نهال سالم ، بايد ريشه نهالها را كاملاً در داخل پوششي از پلاستيك يا گوني يا چادر برزنتي قرار داد تا ريشه هاي نهال در اثر مجاورت با باد و آفتاب و هواي آزاد از بين نرود ، سپس با وسايل نقليه ، نسبت به انتقال سريع نهال ها اقدام شود . بايد توجه شود به اندازه ميزان مصرف روزانه نهال از نهالستان تحويل گرفته شود.



دستورات فني كاشت نهال

آماده كردن عرصصه كاشت :

در صورت مسطح بودن زمين ، با استفاده از ادوات كشاورزي ، گاوآهن و غيره ، شياري به عمق حدود 40 سانتيمتر و به فواصل لازم ، بسته به شرايط منطقه ايجاد مي گردد. سپس محل چاله ها در داخل و حاشيه شيارهاي ايجادشده ، مشخص مي شود.

اول با استفاده از تراز دستي يا دوربين ، خطوط تراز و همچنين محل غرس نهال ، مشخص مي گردد . سپس روي خطوط تعيين شده ، شياري به ابعاد حداقل 40 × 20 سانتيمتر ، كه اصطلاحاً به آن بانكت گفته مي شود ، به منظور جمع آوري هرز آبهاي سطحي بين دو خط تراز و جلوگيري از فرسايش خاك حفر و در داخل آن ، چاله احداث مي شود.



تراكم كاشت :

به طور كلي فواصل كاشت نهال از يكديگر ، بستگي به اهداف و شرايط محيطي دارد . فواصل كشت در شمال كشور كمتر ، در جنوب و مناطق بياباني بيشتر و در ساير مناطق متوسط مي باشد . در ايجاد فضاي سبز هم ، فواصل كشت با توجه به نوع گونه و شرايط منطقه و اهداف تغيير مي يابد .

در هر صورت بهتر است از نظرات و تجارب اهل فن و كارشناسان منابع طبيعي منطقه استفاده گردد.



گودبرداري :

شكل چاله غرس نهال درختكاري ، معمولاً بصورت مكعب مستطيل ، مكعب مربع بوده ، به وسيله دست يا به وسيله مته گود برداري حفر مي شود . موقع كندن ، خاك رويي را (به عمق 30-20 سانتيمتري ) كه به آن خاك زراعي گفته مي شود جداگانه ريخته و خاك زيري را از آن جدا كرده ، با مقداري كود پوسيده دامي مخلوط كرده ، سپس كف گوده را پس از پايان عمليات خاكبرداري شخم زده ، نرم مي نمائيم.

ابعاد چاله ها براساس سن ، وضعيت ريشه و نوع گونه تعيين مي گردد بطور كلي هر قدر ابعاد آن بزرگتر باشد ، استقرارو رشد نهال بهتر خواهد بود .

1- براي نهال هاي درختي مانند : اقاقيا ، نارون ، توت ، سنجد ، عرعر ، زبان گنجشك ، داغداغان ، اكاليپتوس ، آكاسيا ، كنار ، كهور ، كاج و سرو ( سوزني برگان ) ، ابعاد هر گوده 70 × 60 × 60 سانتيمتر بوده و در آن اعداد كوچك ، معرف طول و عرض و اعداد بزرگ معرف عمق چاله مي باشد.

2- ابعاد چاله براي نهال درختان گردو ، مو و گونه هاي مشابه 100 × 80 × 80 سانتيمتر در نظر گرفته شود.

3- مشخصات چاله براي درختچه ها نظير : ختمي، درختي توري ، پيراكانتا ، دم موشي ، مرواريد ، ارغوان ، به ژاپني ، ياس زرد ، طاووسي ، خرزهره ، گل كاغذي و غيره 60 × 50 × 50 سانتيمتر و براي بوته هاي زينتي 40 × 30 × 30 سانتيمتر مي باشد.



زمان كاشت :

بهترين زمان كاشت نهال ، معمولاً هنگام خواب نهال است در مناطق گرم و متعدله و نيمه سردسير ، بهترين زمان كاشت ، پائيز پس از خواب رفتن نهال است ولي درمناطق سردسير نهالكاري بهتر است پس از سپري شدن يخبندان انجام شود.

بهترين شرايط براي غرس نهال روزهاي ابري وهواي آرام است .

در روزهاي آفتابي وگرم و يا يخبندان و روزهايي كه باد شديد است از كاشت نهال جداً خودداري شود .ختم زمان كاشت در پائيز طوري تنظيم و برنامه ريزي شود كه ريشه نهال با محيط جديد قبل از فرارسيدن يخبندان انس پيدا نموده باشد لذا بايستي پايان زمان كاشت 2 الي 3 هفته قبل از بيداري ظاهري نهال باشد .

البته زمان كاشت نهالهاي گلداني ، از قاعده فوق مستثني است زيرا نقل وانتقال و كاشت آنها در تمام طول سال عملي است مع الوصف رعايت موارد ذيل ضروري است .

1-درموقع انتقال نهال نبايستي درجه حرارت مبدا با مقصد اختلاف داشته باشد .

2-رطوبت بافت خاك گلدان درحدي باشد كه مانع از هم پاشيدگي خاك گلدان شود.

3-موقع كاشت ، ظرف گلدان ( نايلون و سفال و...) با احتياط جداگردد، از كاشت نهال با ظرف و گلدان بطور جدي خودداري شود .

نحوه كاشت نهال :

پس از پايان عمليات ترازيابي،احداث شيار (بانكت) و حفره چاله،عرصه آماده كشت براي نهال كاري مي گردد.طريقه كاشت به شرح زير صورت مي گيرد:

ابتدا در داخل چاله مقداري خاك سطحي زمين كه با كود پوسيده دامي مخلوط شده ريخته مي شود بطوريكه در موقع قراردادن نهال در داخل چاله ، يقه (طوقه ) نهال در سطح كف بانكت قرار مي گيرد سپس بقيه خاك را مخلوط با مقداري كود به داخل چاله ريخته و نهالهاي ريشه لخت را به آرامي تكان داده ، تا خاك چاله در لابلاي ريشه قرار گيرد. آنگاه خاك اطراف يقه نهال با فشار پا فشرده مي شود . نهال اصولاً بايستي در وسط چاله كشت شود.



استفاده از قيم (دار بان )

نهالهايي كه شاخ و برگ آنها نسبت به ريشه بيشتر است مانند نهالهاي سوزني برگان (سرو نقره اي ، زربين ، سرو شيراز سد روس ، انواع كاج ، زيتون و غيره ) پس از كاشت قادر نيستند بطور قائم در زمين قرار گيرند .بويژه اينكه اگر منطقه بادخيز باشد كه در اينصورت باعث خم شدن نهال بويژه پس از آبياري مي گردد.

آبياري :

بعد از كاشت ، بلافاصله بايستي آبياري انجام و آبياري هاي بعدي نيز با توجه به شرايط اقليمي منطقه و زمان شروع فعاليت نهال تنظيم گردد.

روشهاي مختلفي براي ابياري وجو دارد ، با توجه به شرايط كشور از نظر محدوديت آب قابل دسترس ، بهترين روش آبياري از نظر صرفه جويي در مصرف آب و هزينه (در بلند مدت ) و سهولت كار آبياري ، آبياري قطره اي مي باشد.

عمليات مراقبت و نگهداري :

براي بهبود شرايطي كه مناسب بقاء و رشد بعدي نهالها باشد عمليات مراقبت (سله شكني ، وجين علف هرز ، مرمت حصار و قيم ، واكاري نهالهاي خشكيده ) و در صورت لزوم آبياري پس از كاشت نهال امري ضروري است .

[fgni]

استاندارد نهالستان بادام





1. نهالستان بايد در محلی احداث شود که دارای اقليمی مناسب برای توليد و تکثير گياه مورد نظر از لحاظ شرايط آب و هوايي و خاک باشد.

2. فاصله نهالها در هر رديف 10 تا 15 سانتيمتر باشد و فاصله بين رديفهای کاشت در حالت يک رديفه 90 سانتيمتر و در حالت دو رديفه, فاصله بين هر دو رديف با دو رديف بعد بايد 120 سانتيمتر و فاصله بين رديفها 50 - 40 سانتيمتر باشد (به طوريکه در هر هکتار بيش از 85000 نهال گنجانده نشود).

3. در نهالستان بادام بايد ارقام بارور و گرده‌افشان مناسب و مورد تأييد که دارای اتيکت مشخص هستند, توليد شود. به طوري‌ که خريدار نهال به ازای خريد هر رقم بارور بادام, يک يا دو رقم گرده‌افشان آن نيز دريافت کند به نحوی که يک سوم نهالهای فروخته شده به خريدار از رقم يا ارقام گرده افشان باشد. اگر ارقام گرده‌افشان و بارور ارقام بارور و گرده افشان هم نباشند, 10% گرده‌افشان برای رقم بارور کافی است.

4. بايد فاصله بين نهالستاهای بادام حداقل 500 متر و فاصله بين نهالستان با باغات اطراف حداقل 1000 متر باشد.

5. مواد اوليه (قلمه, پيوندک و ... ) تکثير بايد گواهی سلامت و اصالت از مراجع ذيصلاح دريافت کرده باشند.

6. در مورد آب, خاک و نيز عاری بودن نهالستان از علفهای هرز ناقل و يا ميزبان آفات و يا بيماريهای مضر, ازمراجع ذيصلاح گواهی سلامت دريافت کرده باشد.

7. کشاورزانی که توليد کننده پايهGF هستند بايد دارای گلخانه مجهز به سيستم مه‌پاش (ميست) و شاسی پاگرم باشند که وسعت آنها بسته به ميزان توليد متفاوت است.

8. انبار خنک, سايه‌بان, شاسی‌سرد و شاسی‌گرم با توجه به حجم توليد و مدت نگهداری نهال قبل از عرضه به بازار ضروری است که وسعت آن توسط کارشناس ناظر تعيين و تأييد می‌شود.

9. نهالستان بايد زير نظر يک مدير فنی (کارشناس کشاورزی, ترجيحاً˝ کارشناس باغبانی) اداره شود و مسئوليت گزارش سلامت نهالستان پس از گواهی سلامت اوليه از طريق مراجع ذيربط, برعهده کارشناس است.

10. ابعاد خزانه با توجه به وسعت عرصه, بافت خاک, شيب زمين, ميزان آب و نوع آبياری مشخص مي‌شود. در صورت وسيع بودن زمين, آب کافی و خاک لومی ابعاد 60 * 60 متر با يک راه حمل و نقل, حداقل 6 متری توصيه مي‌شود. سطح جاده بايد طوری زيرسازی شود که از گرد و خاک زيادی جلوگيری شود.

11. اگر پايه غير جنسی ( از قبيل پايه GF ) از طريق کشت بافت توليد شود بايد دقيقا˝ دارای صفات مادری باشند و بدين منظور بايد از کشت مريستم يا جوانه جانبی و يا جوانه انتهايي تهيه شود و حداکثر بيش از 12 زيرکشت(subculture) از کشت اوليه آن تهيه نشود. ضمنا˝ بروز هرگونه کالوس‌زايي به دقت کنترل شود.






استاندارد نهالستان فندق



1. نهالستانهای توليد کننده نهال فندق بايد در شرايط محيطي با حداقل 70 % رطوبت محيط احداث شوند.

2. در نهالستان فندق بايد پايه مادری مولد پاجوشهای ريشه‌دار با فاصله 50 تا 60 سانتيمتر روی رديف کاشته شوند و فاصله هر دو رديف بايد حداقل 100 سانتيمتر باشد. در شرايط مناسب, پايه‌های مادری برای مدت 12 - 10 سال قابل بهره‌برداری هستند.

3. توليدکننده نهال فندق بايد نهال رقم يا ارقام گرده‌افشان مناسب برای رقم بارور يا مولد ميوه نيز توليد کند. به طوری که 10% پايه‌های عرضه شده در زمان فروش را رقم گرده‌افشان تشکيل دهد.

4. فاصله بين نهالستانها بايد حداقل 500 متر و فاصله بين نهالستان با باغات اطراف حداقل 1000 باشد.

5. مواد اوليه تکثير بايد دارای گواهی سلامت و اصالت از مراجع ذيربط باشد.

6. خاکهای لومی يا رسی-شنی با حداکثر 10% آهک از اولويت خاکهای مناسب نهالکاری فندق هستند.

7. pH عصاره اشباع خاک نبايد از 6 ميلي‌موس کمتر و از 5/7 ميلي‌موس بيشتر باشد.

8. استاندارد سلامت آب و خاک (قبل از کاشت پايه مادری) از مراجع ذيصلاح دريافت کرده باشد.




استاندارد نهالستان گردو



نهالستان گردو بايد در مناطق سرد تا معتدله سرد که يخبندان زودرس پاييزه نداشته باشند, احداث شود

1- ECآب آبياری نهالستان گردو نبايد از 4 ميلی‌موس تجاوز کند.

2- خاک نهالستان گردو بايد عميق (حداقل يک متر) و سبک (لومی – شنی) باشد. خاکهای نسبتا˝سنگين مناسب را بايد به صورت دستی اصلاح کرد.

3- نهالستان گردو نبايد در محلی که قبالا˝ باغ گردو بوده احداث شود.

4- در نهالستان گردو بايد فاصله بين بذرها در زمان کاشت حدود 6 - 5 سانتيمتر باشد. همچنين بايد فاصله بين رديفها 90 – 80 سانتيمتر و فاصله بين نهالها 12-10 سانتيمتر باشد. در حالت کاشت دو رديفه, فاصله بين هر دو رديف با دو رديف بعد بايد 120 سانتيمتر و فاصله بين رديفها 50 - 40 سانتيمتر باشد.

5- بايد حدود 10 درصد نهالها را رقم گرده‌افشان تشکيل دهد که در زمان فروش نهال به باغدار فروخته شود.

6- مواد اوليه ( بذر و پيوندک) بايد از منابع شناخته شده و مورد تأِِييد تهيه شود.

7- تأييديه سلامت آب و خاک نهالستان, قبل از احداث نهالستان ضروری است.

8- تأسسيات مورد نياز نهالستان گردو با توجه به روش پيوند زنی به شرح زير است:

الف- برای انجام پيوند گردو به روش وصله‌ای که در ارديبهشت ماه زده مي‌شود نياز به سردخانه است تا بتوان جوانه‌ها را برای مدتی در آنجا نگهداری نمود.

ب- در مورد پيوند هات‌کيبل, بايد ميست و گخانه مناسب تهيه شود

ج- در مورد پيوند روميزی (پيوند V و پيوند Ω) داشتن گلخانه گرم و مرطوب و دستگاه آماده سازی پايه و پيوندک ضروری است.




استاندارد نهالستان سيب





1. نهالستان بايد در محلی احداث شود که دارای اقليمی مناسب برای توليد و تکثير گياه مورد نظر از لحاظ شرايط آب و هوايي و خاک باشد.

2. نهالستان بايد در محلی احداث شود که از نظر عدم آلودگی به آفات و بيماريهای مهم (آب, خاک و گياه) مورد تأييد مراجع ذيصلاح قرار گرفته باشد.

3. فاصله نهالها از هم در روی هر رديف 20 تا 30 سانتيمتر باشد و فاصله بين رديفهای کاشت در حالت يک رديفه 90 سانتيمتر و در حالت دو رديفه, فاصله بين هر دو رديف با دو رديف بعد 120 سانتيمتر و فاصله بين رديفها 50 - 40 سانتيمتر باشد (به طوريکه در هر هکتار بيش از 85000 نهال گنجانده نشود).

4. در نهالستان سيب بايد ارقام بارور و گرده‌افشان مناسب و مورد تأييد که دارای اتيکت مشخص هستند, توليد شود. به طوري‌ که خريدار نهال به ازای خريد هر رقم بارور بادام, يک يا دو رقم گرده‌افشان آن نيز دريافت کند به نحوی که يک سوم نهالهای فروخته شده به خريدار از رقم يا ارقام گرده افشان باشد. اگر ارقام گرده‌افشان به عنوان ارقام بارور مطرح نباشند, کاشت 10% از پايه گرده‌افشان برای رقم بارور کافی است.

5. بايد فاصله بين نهالستان با باغات ميوه اطراف حداقل 1000 متر باشد و لی انتخاب قطعی فاصله (فاصله بيش از 1000 متر) بسته به نوع گياه, شرايط محيطی و شدت آلودگی منطقه بر عهده کارشناس مربوطه است.

6. پايه‌های رويشی نهالهاييِ که به روش کپه‌ای و يا شياری توليد مي‌شوند بايد دارای 30 – 20 سانتيمتر ناحيه توليد ريشه‌ نابجا باشند و حجم ريشه نا‌بجا در هر نهال بايد زياد باشد.

7. نهالستانهايي که پايه نهال به روش رويشی, به صورت قلمه تکثير مي‌کنند, بايد دارای گلخانه مناسب دارای شاسی پاگرما و ميست باشند (حجم تأسيسات با توجه به حجم توليد متغير است).

8. مواد اوليه (قلمه, پيوندک و ... ) تکثير بايد گواهی سلامت و اصالت باغ مادری از مراجع ذيصلاح دريافت کرده باشند.

9. انبار خنک, سايه‌بان, شاسی‌سرد و شاسی‌گرم ساده با توجه به حجم توليد نهال در نهالستان و مدت نگهداری نهال قبل از عرضه به بازار (نهال يکسال و يا دو ساله) ضروری است که وسعت آن توسط کارشناس ناظر تعيين و تأييد می‌شود.

10. نهالستان بايد زير نظر يک مدير فنی (کارشناس کشاورزی, ترجيحاً˝ کارشناس باغبانی) اداره شود.

11. مسئوليت سلامت نهالستان بر عهده مالک نهالستان مي‌باشد ولی مسئوليت گزارش سلامت نهالستان پس از گواهی سلامت اوليه از طريق مراجع ذيربط, برعهده مدير فنی است.

12. ابعاد خزانه با توجه به وسعت عرصه, بافت خاک, شيب زمين, ميزان و کيفيت آب و نوع سيستم آبياری مشخص مي‌شود که بر عهده مدير فنی است.

13. اگر پايه غير جنسی از طريق کشت بافت توليد شود, نتاج بايد دقيقا˝ دارای صفات مادری باشند و بدين منظور بايد از کشت مريستم يا جوانه جانبی و يا جوانه انتهايي تهيه شود و حداکثر بيش از 10 تا 12 زيرکشت(subculture) از کشت اوليه آن تهيه نشود. ضمنا˝ بايد بروز هرگونه کالوس‌زايي به دقت کنترل شود.


استاندارد نهالستان میوه‌های هسته‌دار

(هلو و شلیل ،آلو و گوجه، زردآلو، گیلاس و آلبالو)

نهالستان بايد در محلی احداث شود که دارای اقليم و خاک مناسب برای توليد و تکثير گياه مورد نظر باشد.

1. نهالستان بايد در محلی احداث شود که از نظر عدم آلودگی به آفات و بيماريهای مهم (آب، خاک و گياه) مورد تأييد مراجع ذيصلاح قرار گرفته باشد..

2. نهالکاری باید ترجیحاً به صورت دو ردیفه باشند که فاصله نهالها از هم در روی هر رديف 10 تا 15 سانتيمتر و فاصله بين هر دو رديف با دو رديف بعد حداقل 120 سانتيمتر و فاصله بين رديفها 50 - 40 سانتيمتر باشد. در حالت کاشت تک ردیفه، فاصله نهالها روی ردیف 15-10 و بین ردیفها 100-80 سانتیمتر میباشد (به طوريکه در هر هکتار بيش از 85000 نهال گنجانده نشود).

3. فاصله بین کرتها یا پلاتهای نهال مربوط به هر محصول باید از هر طرف حداقل 2 متر باشد.

4. بايد فاصله بين نهالستان با باغات ميوه اطراف حداقل 1000 متر باشد و لی انتخاب قطعی فاصله (فاصله بيش از 1000 متر) بسته به نوع گياه، شرايط محيطی و شدت آلودگی منطقه بر عهده کارشناس فنی نهالستان (مدیر فنی نهالستان) است.

5. بدیهی است که سیستم آبیاری مناسب برای نهالستان هسته‌دار از نوع آبیاری تحت فشار است. این اقدام برای نهالستانهای جديدالاحداث با وسعت حداقل 5 هکتار الزامی است که باید قبل از احداث و یا حداکثر ظرف مدت 2 سال پس از احداث، نسبت به اجرای آن اقدام شود .

6. مدیریت نهالستان گونه‌های‌هسته‌دار باید به نحوی باشد که نهال قبل از توزیع (حتی در سالهای قبل) به گل نرفته باشد.

7. نهالستانهايي که پايه نهال را به روش رويشی، به صورت قلمه تکثير مي‌کنند، بايد دارای گلخانه مناسب دارای شاسی پاگرما و ميست باشند (حجم تأسيسات با توجه به حجم توليد متغير است).

8. مواد اوليه برای تکثیر رقم یا پایه (قلمه، پيوندک و ... ) بايد گواهی سلامت و اصالت باغ مادری از مراجع ذيصلاح دريافت کرده باشند.

9. انبار خنک، سايه‌بان، شاسی‌سرد و شاسی‌گرم ساده با توجه به حجم توليد نهال در نهالستان و مدت نگهداری نهال قبل از عرضه به بازار (نهال يکسال و يا دو ساله) ضروری است که وسعت آن توسط مدیر فنی نهالستان تعيين می‌شود.










استاندارد نهالستان انار





1. کاشت قلمه در نهالستان انار باید ترجیحاً به صورت دو ردیفه باشد که فاصله نهالها از هم بر روی هر رديف 15 – 10 سانتيمتر و فاصله بين هر دو رديف با دو رديف بعد 100- 80 سانتيمتر و فاصله بين رديفها 40 سانتيمتر باشد. در نهالستانهای یک ردیفه فاصله بین ردیفها 50-40 سانتیمتر و فاصله نهالها بر روی هر ردیف کاشت قلمه 15 – 10 سانتیمتر باشد.

2. بايد فاصله بين نهالستان با باغات انار اطراف حداقل 100 متر باشد و لی انتخاب قطعی فاصله (فاصله بيش از 100 متر) بسته به شرايط محيطی و شدت آلودگی منطقه بر عهده کمیته فنی نهال استان است.

3. فاصله بین کرتها یا پلاتهای ارقام مختلف نهال انار باید از هر طرف حداقل 2 متر باشد تا اختلاط رقم پیش نیاید ولی فاصله بین پلاتهای محصولات مختلف با پلاتهای نهال انار باید حدود 10 متر باشد.

4. توصیه می‌شود نهالستان انار در زمینهای سبک با خاک شیرین و عمیق احداث شود و آبیاری نهالستان انار به صورت تخت فشار باشد.

5. طول قلمه 35-25 سانتيمتر، قطر آن 5/2-5/0 سانتيمتر و ترجيحاً از شاخه‌های 3-2 ساله تهيه شده باشد و حداقل یک جوانه آن از خاک بیرون باشد.

6. از کاشت محصولات سبزی و صیفی در نهالستان انار جداً اجتناب شود.

7. تولید کننده نهال انار باید از تولید نهال ارقام بی‌کیفیت و غیر صادراتی اجتناب کند. مهمترین ارقام تجاری انار ایران عبارتند از: ملس ساوه، رباب نیریز، شیشه‌کپ فردوس، نادری بادرود، ملس یزدی، قجاق قم، اردستان مه‌ولات، خزر بردسکن، بجستانی گناباد و ارقام تجاری دیگر که باید مورد تأیید واقع شوند.













استاندارد نهالستان انجیر





1. توصیه می‌شود خاک نهالستان انجیر سبک و عمیق باشد (حداقل 60 سانتیمتر).

2. به علت اهمیت و خسارت ویروس موزاییک انجیر، در مناطقی که ویروس موزاییک انجیر گزارش شده است، تولید نهال انجیر ممنوع است.

3. فاصله کاشت قلمه در نهالستان انجیر به صورت 4 ردیف (4 فارو) پشت سرهم با فاصله 40 سانتیمتر از یکدیگر است که پس از هر 4 ردیف یک فاصله 80-60 سانتیمتری فضای آزاد قرار دارد. فاصله نهالها از هم بر روی هر ردیف باید 30 – 25 سانتیمتر باشد و قلمه‌ها در وسط پشته کاشته شوند.

4. در مناطقی که بیماری شانکر انجیر وجود دارد باید فاصله باغات انجیر تا نهالستان طبق نظر مراجع ذیصلاح در نظر گرفته می‌شود.

5. تولید کننده نهال باید نهال رقم گرده‌افشان ارقام انجیرهایی که به رقم انجیر گرده‌افشان نیاز دارند، تولید کند و در زمان فروش نهال به نسبت 2% نهال گرده افشان به خریدار عرضه کند.

6. به دلیل حساسیت درخت انجیر به زیادی عنصر بُر در آب آبیاری، توصیه می‌شود میزان عنصر بر موجود در آب آبیاری نهالستان انجیر کمتر از 1 میلیگرم در لیتر این عنصر داشته باشد.

7. طول قلمه انجیر باید حداقل 30 سانتیمتر باشد.

8. نهالها باید پس از برداشت به روش صحیح و هرچه سریعتر پس از برداشت بسته‌بندی شوند.

9. فروش نهالهای یکساله بر نهالهای دوساله ترجیح دارد و هرچه از عمر نهال بگذرد گیرایی آن به شدت کاهش می‌یابد.

10. در نهایت بقیه قوانین تولید نهال بر این محصول نیز حاکم است.

[fgni]

استاندارد نهالستان انگور





1. توصیه می‌شود نهال انگور در زمینهای سنگین بخصوص با آب آبیاری دارای EC بیش از 2 دسی‌زیمنس بر متر و دارای بیش از 1 میلیگرم در لیتر عنصر بر باشد، تولید نشود.

2. طول قلمه انگور جهت کاشت در نهالستان نباید کمتر از 20 سانتیمتر باشد (حداقل 3 جوانه که یکی از آنها از خاک بیرون باشد و جوانه‌های مدفون در خاک بهتر است حذف شوند).

3. کاشت قلمه انگور در نهالستان به صورت دو ردیفه و در بالای داغاب فارو انجام می‌شود. در این روش فاصله نهالها بر روی هر ردیف 15-10 سانتیمتر و فاصله بین هردو ردیف 40 سانتیمتر و فاصله بین پشته‌ها 80 سانتیمتر است (تعداد نهال در هر هکتار نهالستان انگور نباید از120 هزار اصله تجاوز کند).

4. نباید نهالستان انگور در زمینهایی احداث شود که سال قبل در آنجا محصولات جالیزی کاشته شده باشد.

5. تولید کننده نهال انگور باید قلمه مورد نیاز خود را از باغات سالم و اصیل (از نظر رقم ) تهیه کند.

6. تولید نهال در مناطقی که آلوده به سرطان طوقه و زنجره مو هستند غیر مجاز است، مگر اینکه از پایه‌های مقاوم استفاده و روی آنها ارقام بارور پیوند شوند (روش پیوند انگور در دستورالعمل اجرایی ارائه می‌شود).






استاندارد گلخانه‌های تولید کننده نهال زیتون به روش غیر جنسی (فضای بسته)



گلخانه‌های مولد نهال زیتون به روش غیر جنسی باید دارای تجهیزات زیر باشند:

الف- گلخانه‌‌های میست: این نوع گلخانه‌‌ها که به منظور ریشه‌دار نمودن قلمه‌ها مورد نیاز است باید دارای ویژگیهای زیر باشند.

- راهرو: عرض راهروها در یک گلخانه میست باید به اندازه‌ای باشد که با چرخ دستی براحتی بتوان در آن تردد نمود.

- سیستم تهویه: توان و نوع سیستم تهویه در یک گلخانه میست با توجه به حجم گلخانه انتخاب می‌شود تا تهویه مناسب در کل گلخانه انجام شود.

- سیستم های برودتی و حرارتی: این سیستمها باید بتوانند در زمان مناسب، براحتی حجم گلخانه را به‌طور مطلوب گرم و یا سرد کنند. توان این سیستمها به حجم گلخانه ارتباط دارد که توصیه آنها توسط مهندسین متخصص این تأسیسات انجام می‌شود.

- شاسی مناسب کاشت قلمه‌های زیتون: این شاسیها که به صورت سیمانی زمینی یا ایستاده در گلخانه متداول هستند، دارای عرض 180 سانتیمتر، طول متناسب با طول گلخانه و عمق 40-30 سانتیمتر باشد. سیستم میست و پاگرما در این شاسی تعبیه شده و شاسی از محیط کشت استریل حهت کاشت قلمه پر می‌شود.

ب- گلخانه‌های انطباق و انتظار به منظور نگهداری نهال باید دارای ویژگیهای زیر باشند.

- دارای سیستم‌های حرارتی وبرودتی مناسب باشند.

- سیسم تهویه مناسب داشته باشند.

- تجهیزات آبیاری (بارانی، قطره‌ای و ...) متناسب با تعداد نهال موجود باشد.

- کف بستر گلخانه‌های انطباق و انتظار باید با آجر یا سیمان پوشیده شده باشد تا ریشه نهال از زیر کیسه پلاستیک به داخل خاک بستر گلخانه نفوذ نکند.

- محیط کشت مورد استفاده باید کاملاً استریل باشد و آب مصرفی باید از منبع مطمئن تهیه شود.

- گلخانه نباید در محلی احداث شود که آفات و بیماریهای مهم زیتون وجود دارد.







تولید نهال زیتون دستورالعمل اجرایی دستورالعمل اجرایی تولید نهال زیتون به روش غیر جنسی



تولید نهال زیتون به روش غیر جنسی

با استفاده از قلمه نیمه خشبی

1- داشتن گلخانه گرم و مرطوب مجهز به سیستم میست و پاگرما که حجم آن با توجه به میزان تولید متغیر است، ضروری است. دمای بستر ریشزایی (پاگرما) در زمان ریشه‌زایی قلمه‌ها باید 25-24 درجه و پس از ریشه‌زایی 22-21 درجه باشد. رطوبت نسبی محیط گلخانه 90-80 % است. دمای محیط حدود 6-4 درجه کمتر از دمای پاگرما و حدود 20 درجه سانتیگراد است.

2- قلمه نیمه خشبی باید یکساله و یا حداکثر دو ساله باشد و در زمان مناسب (اواخر تابستان تا اوایل پاییز: قبل از رسیدن سرمای زمستان، اواخر زمستان: قبل از باز شدن جوانه‌های گل) تهیه شود.

3- ته قلمه‌ها باید به هورمون ایندول بوتیریک اسید 3 تا 5/3 درهزار آغشته کرد و در بستر کاشت. تا زمان ریشه‌ دار شدن قلمه‌ها باید سطح برگها نیمه مرطوب باشد.

4- عمق بستر کاشت در سکوی گلخانه باید 60-50 سانتیمتر باشد بطوریکه پس از زیر‌سازی با قلوه سنگ و شن درشت و تجهیز با سیستم آب گرم، حدود 20 سانتیمتر روی آن از

5- محیط کشت مناسب قلمه پر شود.

6- تعداد قلمه‌ها در بستر پاگرما به اندازه‌ای است که در هر متر مربع بیش از 1000 قلمه کاشته نشود.

7- نور مستقیم برای ریشه‌دار شدن قلمه‌ها ضروری نیست و باید روی سطح گلخانه‌ها با دوغاب گل‌سفید یا خاک و یا حصیر پوشاند تا حدود 50% نور خورشید به نهال برسد.

8- پس از ریشه‌دار‌شدن قلمه‌ها، قبل از انتقال به گلدان پلاستیکی، رطوبت محیط به تدریج کاهش می‌یابد (تا 55%) و دمای محیط کلخانه تا حدود 24 درجه افزایش می‌یابد.

9- ابعاد گلدان بايد25 سانتيمتر طول و 15-12 سانتيمتر قطر باشد, به نحوی که ريشه نهال در طی زمان رشد از زير گلدان خارج نشود. همچنين وزن خاک گلدان به صورت خشک نبايد از 2 کيلوگرم کمتر باشد.

10- کف بستر باید به نحوی باشد که ریشه مستقیماً با خاک بستر تماس حاصل نکند. استفاده از پلاستیک جهت پوشش کف بستر مجاز نیست.

11- قلمه‌های ریشه‌دار بلافاصله پس برداشت از بستر میست در داخل گلدان قرار می‌گرد و آبیاری می‌شود.

توصيه‌های عمومی نهالستانهای فضای باز



1. در نهالستان، وجود یا کاشت درختان غير مثمر میزبان ممنوع است.

2. در نهالستان گونه‌های مثمر نبايد نهال گونه‌های غير مثمر توليد شود.

3. استفاده از پس‌آبهای مزارع، باغات، محلهای مسکونی و صنعتی برای آبياری نهالستان ممنوع است.

4. کاشت هرنوع گياه، اعم از مثمر و يا غير مثمر در فضاهای خالی و بين رديفها و کف جويهای موجود در نهالستان ممنوع است.

5. استفاده از ابزار و ادوات کشاورزی به صورت مشترک با مزارع و نهالستانهای ديگر، قبل از ضدعفونی، ممنوع است. برای اين منظور تعبيه يک حوضچه حاوی محلول ضد عفونی در مسير عبور عابرين پياده و ادوات کشاورزی (از قبيل تراکتور، تريلی، گاو آهن، دیسک و ...) ضروری است.

6. استفاده از کودهای حيوانی نپوسيده ممنوع است. لذا در هر نهالستان باید محلی برای پوساندن کودهای حیوانی در نظر گرفته شود. (تهیه کود حیوانی پوسیده در دستورالعمل اجرایی توضیح داده خواهد شد).

7. نهالستانهایی که دارای گلخانه تکثیر هستند، داشتن محلی برای تهیه کود برگ، کمپوست و دستگاه مخصوص ضد عفونی کردن محیط کشت، ضروری است.

8. برای اصلاح خاک بستر نهالستان‌، استفاده از خاک زراعی مطمئن و عاری از آلودگی ضروری است.

9. در نهالستان رعایت آیش (حداقل یکسال) و تناوب کشت با گونه‌های متفاوت الزامی است. تعیین مدت آیش و نوع محصول مورد کشت در تناوت، بر عهده مدیر فنی نهالستان است.

10. نصب تابلوهای جدا برای پلاتها و ارقام با رنگهای متفاوت و ابعاد مختلف ضروری است.

11. هر نهالستان باید کتابچه حاوی اطلاعات موثق همراه با عکس رنگی هر رقم در زمان بلوغ میوه ورنگ گرفتن آن تهیه کرده و به تأیید مؤسسه مربوطه رسانده باشد تا در زمان فروش نهال، هویت محصول را به رؤیت خریدار برساند.

12. نهالستان بايد زير نظر يک مدير فنی (کارشناس کشاورزی ترجيحاً کارشناس باغبانی) اداره شود و مسئوليت گزارش سلامت نهالستان پس از گواهی سلامت اوليه از طريق مراجع ذيربط برعهده کارشناس نهالستان است.

13. نهالستان فضای باز بايد در محلی احداث شود که دارای اقليم و خاک مناسب برای توليد و تکثير گياه مورد نظر باشد.

14. نهالستان بايد در محلی احداث شود که از نظر عدم آلودگی به آفات و بيماريهای مهم (آب، خاک و گياه) مورد تأييد مراجع ذيصلاح قرار گرفته باشد





استاندارد نهال حاصل از کشت بافت



استاندارد نهالهای حاصل از کشت بافتهای کیاهی:

1. تولید کننده نهال به روش کشت بافت باید گواهی سلامت مواد اولیه تکثیری خود را از مراجع ذیصلاح (از مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور و یا سازمان حفظ نباتات) دریافت کرده باشد و یا شخصاً به تهیه مواد اولیه سالم اقدام کرده و گواهی تأیید دریافت کرده باشد.

2. اصالت رقم مورد کشت باید توسط مؤسسات محصولی مربوطه و نیز مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر تأیید شده باشد.

3. سلامت نهال حاصل از کشت بافت، قبل از عرضه به بازار باید مورد تأیید قرار گرفته و گواهی سلامت دریافت کرده باشد.

4. تولید کننده باید در تمام مراحل مختلف تکثیر (استقرار، پرآوری، ریشه‌زایی و سازگاری)، شرایطی فراهم کند تا حداقل تنوع در نهالها ایجاد شود.

5. تنوع در نهالهای حاصل از کشت بافت قبل از انتقال به عرصه و به صورت چشمی صورت می‌گیرد.

6. حداکثر نهالهای متفاوت قابل قبول از نظر ارتفاع، رنگ شاخ و برگ، قطر یقه، فرم برگها، فرم تاج و... 5% است که باید قبل از فروش، نهالهای متفاوت از گردونه فروش خارج شوند.

7. اگر درصد تنوع بیش از 5% باشد باید از نهالهای سالم و متفاوت تست مولکولی به عمل آید. در صورت نبود تنوع در نهالهای ظاهراً متفاوت با نهالهای ظاهراً سالم، مشابه بند 7 عمل شود.

8. استاندارد نهالهای حاصل از کشت بافت گیاهی (بجز خرما) پس از مرحله سازگاری و انجام پیوند، همان استاندارد نهالهای ریشه لخت است.











استاندارد نهال خرمای حاصل از کشت بافت گیاهی

1. طول نهال حداقل 40 سانتیمتر باشد (ارتفاع نهال از طوقه تا جوانه انتهایی گرفته شود).

2. حداقل 3 برگ اصلی کامل داشته باشد.

3. ریشه نهال از زیر گلدان بیرون نزده باشد.

4. گلدانها در اندازه‌ای انتخاب شده باشند که ریشه‌ها دفرمه، کج و معوج، برگشته، کلافه و یا پیچیده نشده باشد.



تأسیسات لازم برای تولید نهال به روش کشت بافت

الف- آزمایشگاه تهیه محیط کشت شامل:

1- آزمایشگاه مرکزی دارای:

- قفسه بندی مناسب - شرایط مناسب کار

2- انبار مواد با تهویه مناسب

3- فضای مناسب نگهداری محیطهای استریل شده که:

- امکان ضد‌عفونی فراهم باشد - تنظیم دمای محیط آن ممکن باشد - تاریک باشد

4- مجموعه اتاقهای کشت با ویژگیهای:

- فضای کافی برای فعالیت مستقل لامینارها

- قابلیت ضد‌عفونی راحت

- عدم ارتباط مستقیم با فضای خارج

5- مجموعه اتاقهای رشد با ویژگیهای:

- قابلیت تنظیم دما و نور داشته باشد

- دارای قفسه بندی مناسب باشد

- کنترل آلودگی محیط راحت باشد

ب- اتاق انتقال باید دارای امکانات زیر باشد

- دارای قفسه بندی مناسب باشد

- مکان مناسب برای شستشوی آگار وجود داشته باشد

- فضای مناسب برای تهیه محیط کشت خاکی و انتقال نهال به گلدان وجود داشته باشد.

ج- گلخانه‌های سازگاری

- درگلخانه‌های سازگاری باید دما و نور قابل کنترل باشد.

- دارای سیستم میست (مه پاش) باشد.

- دارای تونلهای سازگاری باشد.

د- سایه‌بان مناسب در فضای آزاد که باید دارای سیستم آبیاری باشد.

معمولاً نهالها را در زیر سایه‌بان پیوند می‌زنند. گاهی گلدانها را پس از مدتی از زیر سایه‌بان به خزانه انتظار منتقل می‌کنند که در اینجا باید فاصله بین گلدانها نسبت به زیر سایه‌بان اضافه شود. گاهی نهالها در این محل پیوند زده می‌شود.

[عاشق طبیعت]

بسیار استفاده کردم و لذت بردم.مطالب درج شده توسط شما علمی و محیط به موضوعه-امیدوارم موفق باشی

[عاشق طبیعت]

یک قلمه که از نوع ریشه ای یا خشبی باشه چه مدت بعد از قلمه گرفتن میتونه خارج از خاک عمر کنه؟ یا اصلا چون به نوعی این عضو گیاه خوابه ، مدت ماندگاریش (قلمه تهیه شده)نا محدوده؟

[مهدی اورنگی]

یک قلمه که از نوع ریشه ای یا خشبی باشه چه مدت بعد از قلمه گرفتن میتونه خارج از خاک عمر کنه؟ یا اصلا چون به نوعی این عضو گیاه خوابه ، مدت ماندگاریش (قلمه تهیه شده)نا محدوده؟

مدت عمر یک قلمه از زمان جدا کردن از گیاه مادری تا کاشت در بستر، بستگی به گیاه و شرایط محیطی دارد. قلمه یک عضو زنده است و زمان جدا شدن از گیاه مادری بیشترین پتانسیل برای تولید ریشه را دارد ( به شرط آن که بتوان گیاه مورد نظر را با قلمه تکثیر نمود) و هر چه از عمر قلمه بگذرد و کشت نشود از توانائی ریشه زائی آن کاسته می شود چون به طور مداوم در حال تنفس و مصرف کربوهیدرات های ذخیره شده در قلمه می باشد و این کربوهیدرات ها از جمله مهمترین فاکتورهای موثر بر ریشه زائی قلمه است. از این رو هر چه میزان تنفس قلمه را کاهش دهیم عمر آن طولانی تر می شود و بیشتر می توان آن را در بیرون خاک و قبل از کاشت نگهداری کرد. بهترین شرایط نگهداری قلمه یا انبار نمودن آن در دمای 0 تا 1 درجه و رطوبت نسبی 85 تا 90 درصد می باشد به شرط آن که قلمه از گیاهان حساس به سرما تهیه نشده باشد. در این شرایط می توان قلمه ها را حتی تا 6 ماه با بالاترین کیفیت و کمترین تلفات نگهداری نمود. با تشکر